Column

Mechelen verbroedert met een Marokkaans smokkelaarsnest

Een column door Frank Creyelman

'Een migrantenstadje volgepakt met stijf aaneengesloten woningpartijen. . . Dit was de stad waar de vader van Lamarat geheel volgens de lijn der verwachting, zoals het een model-emigrant betaamt, een huis had laten bouwen, met vijf zuilen en een waterleiding die al spoedig verstopt raakte met mergel en kakkerlakken.' Zo typeert de schrijver Abdelkader Benali de Marokkaanse stad Nador aan de Middellandse Zee, waar ook zijn vader een huis liet bouwen. Het huis en de stad kregen in Benali's roman Bruiloft aan zee de naam Nadorp en Het Nieuwe Huis.
Nador is de stad waarmee Mechelen hechte banden onderhoudt. In Nador zie je ook  de gevolgen van emigratie en remigratie in het land van herkomst. Want veel van de Marokkanen die voor de explosieve groei van het provinciestadje hebben gezorgd, zijn tegelijkertijd ook Belgen die het grootste deel van het jaar in België wonen en werken. Hun bouwlust is er nauwelijks te temperen. Een huis kost in Marokko maar een fractie van wat men in dit land moet ophoesten. Een gevolg daarvan is dat Nador een lege stad is buiten het hoogseizoen. De Marokkanen die aan het einde van de jaren zestig als gastarbeiders naar Vlaanderen kwamen, zijn overwegend afkomstig uit het overbevolkte oostelijk deel van de Rif dat door Berbers wordt bewoond. Na jaren in Vlaanderen bleek voor veel gastarbeiders dat permanente terugkeer niet reëel was. Het door erosie geteisterde en economisch verwaarloosde gebied bood weinig mogelijkheden; de groep bleef hier en de Rif ontvolkte verder door gezinshereniging en de overkomst van huwelijkspartners. Wat restte was het ideaal van een eigen huis in het moederland, als uitvalsbasis of voor de lange zomervakanties. De nieuwe status, die van nouveau riche, leidde tot grootse verwachtingen. De 'zomer-remigranten' moesten zich aanzien geven. Ze kochten grond en bouwden huizen. Dat leidde in de gemeente Nador tot een explosie van ongecontroleerde huizenbouw. De bouwactiviteit van de afgelopen decennia was volledig illegaal. Er is gebouwd zonder infrastructuur, zonder bestemmingsplan, riolering of asfalt. Aan geen van de voorschriften wordt voldaan, het maakt de kwaliteit van leven zorgelijk. De grondprijzen zijn er al jaren uitzonderlijk hoog in vergelijking met andere gebieden in Marokko.
In het gebied, vlakbij de tax-free zone in de Spaanse kroonkolonie Mellilia, bestaat een traditie van wisseltrucs en onder vrouwenjurken verborgen smokkelwaar. De hoge grondprijzen zijn te wijten aan smokkel. Drugs, maar ook serviesgoed, alcohol, elektronica en sigaretten veroorzaken een geldstroom die moet worden witgewassen. Voor de smokkelaars zijn hoge grondprijzen geen probleem. Nador zelf krijgt zo geen mogelijkheid een echte stad te worden. Huizen verschijnen als grijze kiezen aan de horizon. In de verste verte geen winkel, bedrijf of bioscoop; het omringende land is particulier eigendom. De gemeente heeft zelfs geen grond om de nodige infrastructuur aan te leggen. Dat is dus de stad waar Mechelen goede banden mee onderhoud. Een smokkelaarsnest vol met zomer-remigranten. Is dat Marokko zoals het werkelijk is?

 




Categorie: